Freagraí ar na ceisteanna a chuir tú

Céard é an daonáireamh?

Is comhaireamh, agus cuntas é an daonáireamh, de dhaonra na hÉireann ar Oíche an Daonáirimh (Dé Domhnaigh, an 3 Aibreán 2022).  De réir an dlí, ní mór gach duine sa tír an oíche sin a áireamh ar fhoirm daonáirimh. 

Cén fáth a n-eagraítear daonáireamh?

Is bealach é an daonáireamh chun sonraí a bhailiú a sholáthraíonn faisnéis riachtanach a chabhraíonn linn pleananna maidir le tithe, scoileanna, ospidéil, iompar, seirbhísí aoisghaolmhara agus go leor seirbhísí eile atá ag teastáil ónár bpobail agus ónár dtír.  Ceann de na buntáistí is mó a bhaineann leis an daonáireamh go léirítear ann an líon daoine atá ina gcónaí i ngach réigiún, contae, baile agus ceantar áitiúil in Éirinn, mar aon le figiúirí mionsonraithe daonra ag gach leibhéal. Cabhraíonn siad seo linn an t-éileamh a bheidh ar sheirbhísí áitiúla agus náisiúnta a shainaithint. 

Cé atá freagrach as an daonáireamh a eagrú?

Is í an Phríomh-Oifig Staidrimh (CSO) a eagraíonn an daonáireamh. Fostaíonn an CSO foireann shealadach, thart ar 5,600 duine ag leibhéal áitiúil agus réigiúnach, chun an daonáireamh a dhéanamh. 

Dáileann áiritheoirí daonra foirmeacha daonáirimh ar gach teach agus foras pobail (e.g. óstáin, ospidéil), agus bailíonn na háiritheoirí na foirmeacha daonáirimh nuair a bhíonn siad comhlánaithe. Bíonn cártaí aitheantais ar iompar ag na háiritheoirí daonáirimh ar fad.  

An gá dom páirt a ghlacadh ann?

Is gá. Ní mór gach duine atá sa tír Oíche an Daonáirimh a chur san áireamh. Is é sin an dlí. [Tá an bonn dlí a bhaineann le bailiú sonraí luaite in Acht Staidrimh, 1993, Acht um Chosaint Sonraí, 2018, agus Ordú Staidrimh (Daonáireamh), 2020.]

Céard atá le déanamh agam?

Tabharfaidh áiritheoir daonáirimh foirm daonáirimh chomh fada le do theach roimh Oíche an Daonáirimh (Dé Domhnaigh, an 3 Aibreán). Seiceáil Cárta Aitheantais an áiritheora nuair a thugann sé/sí cuairt ar do theach. Beidh an t-áiritheoir lánsásta aon cheist a d’fhéadfadh a bheith agat a fhreagairt. Ba cheart duit an fhoirm a choinneáil in áit shábháilte agus í a chomhlánú Oíche an Daonáirimh. Fillfidh d’áiritheoir ar do theach chun d’fhoirm chomhlánaithe a bhailiú idir an 4 Aibreán agus an 6 Bealtaine. 

Foirm shamplach líon tí

Céard atá á dhéanamh ag an bPríomh-Oifig Staidrimh chun an pobal agus foireann na hOifige a chosaint ar Covid-19?

Tabharfaidh d’áiritheoir daonáirimh aird ar na treoirlínte sláinte poiblí agus sábháilteachta ar fad nuair a bheidh d’fhoirm daonáirimh á seachadadh agus á bailiú. Cuirfear Trealamh Cosanta Pearsanta ar fáil do na háiritheoirí (maisc aghaidhe, díghalrán lámh), agus tabharfaidh siad aird ar rialacha maidir le scaradh sóisialta nuair a thagann siad chomh fada le do theach. Ní rachaidh d’áiritheoir isteach i do theach agus ní bheidh ach cúpla focal le rá aige/aici leat nuair a sheachadann agus nuair a bhailíonn sé/sí d’fhoirm. 

An bhfuil leagan Gaeilge den fhoirm ar fáil?

Tá leagan Gaeilge den fhoirm ar fáil anseo.

Más mian leat d’fhoirm a chomhlánú i nGaeilge, faigh leagan Gaeilge den fhoirm ó d’áiritheoir.

An bhfuil an fhoirm ar fáil i dteangacha eile?

Tá. Beidh leagan aistrithe den fhoirm in 22 teanga difriúil ag d’áiritheoir. Tá siad ar fáil anseo freisin. Níl iontu seo ach treoir, áfach, ní mór duit d’fhoirm a chomhlánú i mBéarla nó i nGaeilge

An bhfuil mo chuid sonraí á gcosaint? 

Tá do chuid faisnéise á hurramú agus á cosaint againn; tá d’fhaisnéis slán agus á cosaint ag an dlí. 

Cuireann an Phríomh-Oifig Staidrimh (CSO) gach beart slándála agus is féidir san áireamh d’fhonn a chinntiú go bhfuil an fhaisnéis a chuirtear ar fáil don daonáireamh príobháideach. Ba cheart aird a thabhairt ar an méid seo a leanas go háirithe:

  • Beidh d’fhoirm daonáirimh á bailiú agus á próiseáil ag Oifigigh Staidrimh atá fostaithe go díreach ag CSO. Ní bheidh rochtain ag aon duine eile ar d’fhoirm daonáirimh.
  • Faoi Acht Staidrimh, 1993, ní mór déileáil le tuairisceáin daonáirimh mar thuairisceáin phríobháideacha agus ní cheadófar iad a úsáid ach chun críocha staidrimh.
  • Beidh na foirmeacha ar fad a bhaineann le Daonáireamh 2022 á bpróiseáil i gceanncheathrú daonáirimh CSO i Sord, Co. Bhaile Átha Cliath, áit a bhfuil an fhaisnéis ar fad á stóráil ar líonra iata CSO. Tá an líonra faoi lánúinéireacht CSO. Ní chóipeálfar ná ní bhainfear faisnéis mhionsonraithe an daonáirimh ón ngréasán seo. 

Cén fáth an gá dom m’ainm a lua?

Teastaíonn d’ainm uainn d’fhonn a chinntiú go bhfuil gach teaghlach curtha san áireamh agus d’fhonn cabhrú le gach sealbhóir tí a chinntiú go bhfuil an fhaisnéis phearsanta cheart á taifeadadh do gach duine. Cabhraíonn an t-ainm freisin chun eolas atá ar iarraidh nó dúbailt eolais a shainaithint. D’fhéadfaí ainmneacha a úsáid freisin chun teaghlaigh laistigh de thithe a shainaithint. 

An féidir an fhoirm daonáirimh a chomhlánú ar líne? 

Ní féidir don daonáireamh seo. Tá obair á déanamh ag CSO, áfach, d’fhonn a chinntiú go mbeidh rogha ann an chéad daonáireamh eile a chomhlánú ar an idirlíon.  

Cathain a bhaileofar m’fhoirm daonáirimh?

Fillfidh d’áiritheoir ar do theach chun d’fhoirm daonáirimh chomhlánaithe a bhailiú idir an 4 Aibreán agus an 6 Bealtaine. Mura bhfuil d’fhoirm bailithe faoin 6 Bealtaine 2022, seol an fhoirm ar ais tríd an bpost i gclúdach litreach mór chuig 

An Phríomh-Oifig Staidrimh
Bosca PO 2021
Saorphost 4726
Sord, Co. Bhaile Átha Cliath
K67 D2X4

Má sheolaim m’fhoirm ar ais tríd an bpost, an mbeidh m’áiritheoir in ann é a fheiceáil?

Ní bheidh. Seolfar foirmeacha tríd an bpost go díreach chuig An Phríomh-Oifig Staidrimh (CSO) i Sord, Co. Bhaile Átha Cliath.

Céard a tharlaíonn do m’fhoirm daonáirimh chomhlánaithe?

Bailíonn d’áiritheoir d’fhoirm daonáirimh chomhlánaithe agus seoltar an fhoirm ar aghaidh chuig an gceanncheathrú daonáirimh i Sord, Co. Bhaile Átha Cliath. Sna míonna ina dhiaidh sin, déantar gach foirm a scanadh agus déantar na sonraí a ghabháil. Ansin déantar anailís ar na sonraí agus déantar iad a fhoilsiú mar shonraí anaithnide grúpáilte i bhfoirm staidrimh. Nuair atá na foirmeacha ar fad scanta agus nuair atá anailís déanta ar na sonraí ar fad, déanfar iad a stóráil go slán le haghaidh 100 bliain, agus ansin cuirfear ar fáil don phobal iad. Tá tuilleadh eolais maidir leis seo le fáil ar an leathanach Conas a dhéantar an daonáireamh.

An bhfuil ceisteanna nua ar an bhfoirm daonáirimh?

Tá. Baineann na ceisteanna nua le foinsí fuinnimh in-athnuaite, rochtain idirlín agus gléasanna, aláraim deataigh, caitheamh tobac, oibriú ón mbaile, obair dheonach, cúram leanaí agus taisteal abhaile ón obair, ón scoil nó ón gcoláiste.

An bhfuil ceisteanna ar fhéiniúlacht inscne nó ar chlaonadh gnéasach ar an bhfoirm daonáirimh?

Níl aon cheiste ar fhéiniúlacht inscne ná ar chlaonadh gnéasach sa daonáireamh seo.  Mar sin féin, tá obair ar cheisteanna tástála ar na hábhair seo ar siúl i suirbhéanna níos lú ón bPríomh-Oifig Staidrimh ar nós an tsuirbhé ar an Lucht Saothair agus Suirbhéanna Pulse chun teacht ar na formáidí ceisteanna is fearr trína ngabhtar sonraí fiúntacha.  Bainfear úsáid as na ceachtanna a foghlaimíodh chun na ceisteanna nua ar na hábhair seo a chur le chéile sa chéad daonáireamh eile.

Cá háit a bhfuil cabhair le fáil?

Má theastaíonn cabhair uait chun d’fhoirm a chomhlánú, nó má tá fadhbanna agat le radharc na súl, nó deacrachtaí léitheoireachta, tabhairt cuairt ar ár leathanach áiseanna inrochtaineachta.

Conas is féidir liom teagmháil a dhéanamh libh má tá ceist agam?

Is féidir leat glaoch orainn ag an uimhir 0818 2022 04 nó ríomhphost a sheoladh chuig census2022@cso.ie. Tabhair cuairt ar ár leathanach teagmhála má theastaíonn tuilleadh roghanna uait.